Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilen “Mahreç işaretli” lezzetler yazı dizimize bu hafta Artvin ilimiz ile devam ediyoruz.
Yemekler ve çorbalar ürün grubunda; Puçuko (2017)
Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar ürün grubunda; Arhavi Termonisi (2025),
Hopa Hamsili Ekmeği (2021), Hopa Laz Böreği (2019), Şavşat Ketesi (2021)
İşlenmiş ve işlenmemiş meyve ve sebzeler ile mantarlar ürün grubunda; Borçka Demir Elması (2022)
*ürünlerin tescil tarihleri ürünlerin isimlerinin yanında belirtilmiştir.
Puçuko
Artvin Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 07.09.2017 tarihinden itibaren korunmak üzere 26.12.2017 tarihinde tescil ettirilmiştir.
Puçuko Artvin’e özgü yöresel bir yemektir. Kökende, yörede ipe dizilerek kurutulmuş fasulyenin adı puçukodur. Yemek adını buradan almaktadır. Özellikle kış aylarında yapılan bir yemektir.
Puçuko, yaz aylarında toplanan ve güneşte kurutulan kılçıklarından ayrılan taze fasulyelerden hazırlanır. Puçuko’nun hazırlanması için kurutulmuş fasulyeler önce haşlanır daha sonra salça ve bulgur (veya aşurelik buğday) eklenerek pişirilir.
Malzemeler:
- 1/2 su bardağı bulgur veya aşurelik buğday
- 1 büyük kâse kurutulmuş taze fasulye (yaklaşık 1/2 kg.)
- 1 adet büyük boy kuru soğan
- 1 kahve fincanı sıvıyağ
- 1 çorba kaşığı tereyağı
- 1 çorba kaşığı domates veya biber salçası
- 1 tatlı kaşığı(silme) tuz
İsteğe göre:
- 1 tatlı kaşığı kuru nane
- 1 tatlı kaşığı pul biber
- Sirke veya limon
Hazırlanışı:
Ürünün hazırlanırken kurutulmuş taze fasulye önce 12 saat ıslatılır daha sonra haşlanır. Haşlama suyu dökülür, büyük tencereye aktarılır. Üzerine yıkanmış bulgur veya aşurelik buğday, üzerini kapatacak kadar su ve tuz ilave edilir. Bir taşım birlikte kaynatılır (orta ısıda). Bu işlem devam ederken yemeğin terbiyesinin yapılır. Bu aşamada soğanlar çok ince kıyılır, sıvıyağda pembeleşene kadar kavrulur, üzerine salça eklenir. Bu karışım kaynayan yemeğe eklenir, karıştırılmaz. Son olarak tereyağı, kuru nane ve pul biber(kuru nane ve pul biberler isteğe göre eklenir) kızdırılır ve yemeğe katılır.
Tercihe göre servis sırasında üzerine sirke veya limon dökülerek yahut sade şekilde yenilebilir.
Hopa Laz Böreği
Hopa Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 14.09.2017 tarihinden itibaren korunmak üzere 08.01.2019 tarihinde tescil ettirilmiştir.
Karadeniz Bölgesinin doğu kısmında yaşayan Lazlar 2500 yılı aşkın süredir kültürlerini burada yaşatmaktadırlar. Bu süreçte bölgeye kültürlerini yerleştirmişlerdir ve bölge bu kültürle özdeşleşmiştir.
Hopa Laz Böreği dinlendirilen hamurun ince yufkalar halinde açıldıktan sonra; kendine has hazırlanan muhallebinin yufkaların ortasına konularak pişirilmesi ile elde edilen üründür.
Malzemeler:
Hamuru için gerekli malzemeler:
- 1 adet yumurta
- 2 çay bardağı süt
- ½ çay bardağı su
- 3 su bardağı un
- 1 çay kaşığı tuz
Muhallebi için gerekli malzemeler:
- 3,5 su kg süt
- 4 su bardağı şeker
- 2 su bardağı un
- 1 tatlı kaşığı silme tuz
- 4 adet yumurta
- 3 tepeleme yemek kaşığı yoğurt
- 1 tatlı kaşığı karabiber
- Pişirme esnasında kullanmak üzere 350 gr tereyağı
Hazırlanışı:
Hamur hazırlanırken bütün malzemeler karıştırılarak hamur haline getirilir ve dinlenmeye bırakılır. Bu esnada muhallebi hazırlanır. Muhallebide bulunan süt, şeker, un ve tuz ocak üzerindeki tencereye konularak karıştırılır ve muhallebi tam kaynamadan ocaktan alınır. Ardından 4 adet yumurta, 3 tepeleme yemek kaşığı yoğurt ve 1 tatlı kaşığı karabiber iyice çırpılarak muhallebinin içine karıştırılır. Daha sonra önceden hazırlanmış olan hamurdan 8 adet yufka açılır. Fırın tepsisi iyice yağlanarak yufkaların 4 adedi içine serilir. Yufkaların üzerine hazırlanmış olan muhallebi dökülür ve muhallebinin üzerine 1 su bardağı şeker ilave edilir. Yaklaşık 350 gram tereyağı muhallebinin üzerine dökülür.
Önceden ısıtılmış fırında 45 dakika pişirilen börek fırından alınarak geri kalan 4 yufka ayrı ayrı yağlanarak muhallebinin üzerine serilir. 170°C ısıtılmış fırında yufkalar kızarıncaya kadar pişirilir ve fırından alınarak üzeri bez ile örtülür. Ürün soğuk olarak servis edilir.
Arhavi Termonisi
Arhavi Ticaret ve Sanayi Odası ile Arhavi Belediyesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 07.08.2023 tarihinden itibaren korunmak üzere 05.05.2025 tarihinde tescil ettirilmiştir.
Arhavi Termonisi, siyah üzüm pekmezi veya armut pekmezi ile tatlandırılan, barbunya / kuru fasulye ve bulgur eklenerek hazırlanan yöresel bir tatlıdır.
Arhavi ilçesinde uzun bir geçmişe sahip olan, Arhavi aşuresi veya laz aşuresi olarak da adlandırılan Arhavi Termonisinde şeker kullanılmaz, tatlandırma için pekmez kullanılır. Yapımında kullanılan pekmez yerli kokulu üzüm çeşidi olan Isabella üzümü ile ya da farklı armut çeşitleri ile yapılır.
Malzemeler:
- 320 g barbunya ve/veya kuru fasulye
- 170 g pilavlık bulgur
- 400 g pekmez (siyah üzüm veya armut pekmezi)
- 6 g tuz
- 1 litre su
- 20 g mısır nişastası veya mısır unu
Hazırlanışı:
Barbunya ve / veya fasulye tencerede 40 dakika kadar haşlanır, süzülerek suyu atılır ve soğuk su ile yıkanır. Üzerine bulgur ve su ilave edilerek karışım 60 dakika kaynatılır.
Ayrı bir kapta 100 ml su içine nişasta eklenir ve bir çırpıcı ile açılır. Suda iyice çözünmüş olan nişasta, pekmez ve tuz, baklagil dolu tencereye sırasıyla ilave edilir. Karıştırılarak aşure kıvamına gelinceye kadar 15 dakika daha kısık ateşte kaynatılır. Servisi sıcak veya soğuk olarak yapılır. İsteğe bağlı olarak üzerine orta derece çekilmiş fındık serpilir. Arhavi Termonisi 4-6 °C sıcaklıkta 4 gün saklanabilir.
Verilen malzeme miktarı 6 kişiliktir.
Afiyet olsun.
*Görseller ve tarifler https://www.turkpatent.gov.tr/ ye aittir. Tarafımca siz değerli okurlar için derlenmiştir.
