Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilen “Mahreç işaretli” lezzetler yazı dizimize bu hafta “Aşçılar Diyarı” Bolu ilimiz ile devam ediyoruz.
Yemekler ve çorbalar ürün grubunda;
Bolu Kızılcık Tarhanası (2017), Mengen Höşmerimi (2022), Mengen Kaldırık Dolması (2022), Mengen Kedibatmaz (2022)
Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar ürün grubunda;
Bolu Göynük Uğut Tatlısı (2020), Bolu Kabaklı Gözlemesi (2020), Bolu Patatesli Ekmeği (2020), Gerede Şakşak Helvası (2020), Göynük Dik Börek/Göynük Oklava Tatlısı (2020), Göynük Kabaklı Yufka Tatlısı (2020), Mudurnu Bal Kabaklı Gözlemesi (2021), Mudurnu Basma Helva (2020), Mudurnu Kaşık Sapı (2021)
İşlenmiş ve işlenmemiş meyve ve sebzeler ile mantarlar ürün grubunda; Bolu Bal Kabağı (2025), Bolu Kanlıca Mantarı (2021), Bolu Kara Kabağı (2021)
Çikolata, şekerleme ve türevi ürünler ürün grubunda; Bolu Fındık Şekeri (2020)
Peynirler ve tereyağı dışında kalan süt ürünleri ürün grubunda; Bolu Keşi (2020), Bolu Manda Kaymağı (2020), Gerede Keşi (2021)
Peynirler ürün grubunda; Mengen Peyniri (2023)
*ürünlerin tescil tarihleri ürünlerin isimlerinin yanında belirtilmiştir.
Mengen Höşmerimi
Mengen Belediyesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 10.06.2021 tarihinden itibaren korunmak üzere 19.07.2022 tarihinde tescil ettirilmiştir.
Mengen Höşmerimi; buğday unu, süt kaymağı veya krema, süt, tereyağı ve tuzdan oluşan hamurun tavada pişirilmesi ve üzerine beyaz şeker, bal, pekmez veya reçel dökülerek üretilen tatlıdır.
Mengen Höşmerimi bayramlarda, özel günlerde ve yemeklerden sonra tatlı olarak tüketilir.
Malzemeler:
- 250 g buğday unu
- 400 g süt kaymağı veya krema
- 200 ml süt
- 30 g tereyağı
- 4 g tuz
- Üzeri için tercihe göre 15 g beyaz şeker, 20 g bal, pekmez veya reçel
Süt, süt kaymağı veya krema ile tereyağı, bir tavada homojen bir yapıya gelinceye kadar karıştırılıp pişmeye bırakılır. Karışım kaynamaya başlayınca un ilave edilerek 10 dakika kadar yavaşça karıştırılır. Hamur kızarmaya başlayınca gıda ile temasa uygun tahta kaşıkla tavaya eşit bir şekilde yayılır ve bastırılarak yaklaşık 5 dakika kızartılır. Hamurun alt yüzeyi kızarınca düz bir tabak ile ters çevrilip diğer yüzeyi de yaklaşık 5 dakika kızartılır.
Kızartılan hamur servis tabağına konur. Sıcak iken üzerine tercihe göre beyaz şeker, bal, pekmez veya reçel dökülerek servis yapılır.
Verilen malzeme miktarları 4 kişiliktir.
Mengen Kedibatmaz
Mengen Belediyesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 10.06.2021 tarihinden itibaren korunmak üzere 19.07.2022 tarihinde tescil ettirilmiştir.
Mengen Kedibatmaz; kaynar suya eklenen mısır unu, buğday unu ve tuzdan oluşan hamurun pişirilip şekil verilmesi ve üzerine, tereyağında kızartılmış kaz ciğeri, tavuk ciğeri, ceviz içi veya keş ilave edilmesiyle hazırlanan yemektir.
Kıvamı çok yumuşak olan bu yemek çiğnenmeden kolaylıkla yutulabilmektedir. Mengen Kedibatmaz bayramlarda ve özel günlerde sıkça yapılır.
Malzemeler:
- 240 g mısır unu
- 120 g buğday unu
- 1200 ml su
- 4 g tuz
- 40 g tereyağı
- Üzeri için tercihe göre 250 g kaz / tavuk ciğeri, 150 g rendelenmiş keş veya dövülmüş ceviz içi
Hazırlanışı:
Mısır unu ve buğday unu karıştırılır. Bir tencerede su kaynatılır. Üzerine tuz, mısır ve buğday unları karışımı eklenip topaklanma olmaması için iyice karıştırılır. Elde edilen püre kıvamındaki hamur yaklaşık 8-10 dakika pişirilir.
Sosu için; eritilmiş tereyağının içine isteğe bağlı olarak kuşbaşı şeklinde doğranmış kaz veya tavuk ciğeri, rendelenmiş keş veya dövülmüş ceviz içinden herhangi biri ilave edilerek kızartılır.
Pişen hamurun yarısı servis tabağına konur, kaşıkla istenen şekil verilir. Üzerine sos dökülür, hamurun diğer yarısı da konup aynı işlem bir defa daha tekrarlandıktan sonra Mengen Kedibatmazın servisi yapılır.
Mudurnu Bal Kabaklı Gözlemesi
Mudurnu Kaymakamlığı tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 09.09.2019 tarihinden itibaren korunmak üzere 12.04.2021 tarihinde tescil ettirilmiştir.
Mudurnu Bal Kabaklı Gözlemesi; bal kabağı kabuklarının soyulup, rendelenerek, soğan ile kavrulması sonucu elde edilen karışımın iki yufka arasına serilerek, sac ya da tepsi üzerinde pişirilmesiyle hazırlanan bir gözlemedir. Gözlemede kullanılacak iç karışımı, tuzlu ve tatlı olarak iki şekilde hazırlanabilir.
Mudurnu ilçesi yemek kültüründe, Mudurnu Bal Kabaklı Gözlemesi; geleneksel yöntemlerle ve ilçede yaygın olarak yapılır ve bu sebeple belirtilen coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Malzemeler:
- Özel amaçlı (böreklik) buğday unu
- İçme suyu
- Bal kabağı (tercihen Mudurnu ilçesinde yetiştirilen)
- Tuz
- Kuru soğan
- Karabiber
- Süt
- Tereyağı ve/veya kaymak
- Ayçiçek yağı
- Beyaz toz şeker
Hazırlanışı:
Mudurnu Bal Kabaklı Gözlemesinin, tuzlu ve tatlı olarak iki çeşit üretim şekli bulunur.
Tuzlu olarak; Mudurnu Bal Kabaklı Gözlemesinde bal kabağı dilimlere ayrılır, kabukları soyulur, çekirdekleri çıkartılır ve rendelenir. Diğer yandan iki adet soğan ince şekilde doğranır ve 1 çay kaşığı tuz ilave edilerek pembeleşinceye kadar ayçiçeği yağı ile kavrulur. Hazırlanan karışım yumuşadığında üzerine bir çay kaşığı kadar karabiber ilave edilir ve karıştırılır. Bu iç karışım soğutularak kullanıma hazır halde bekletilir.
Ortalama 1 kg buğday unu üzerine 3 çay kaşığı tuz ilave edilir. 80 ml kadar su ilave edilerek yoğrulur ve orta sertlikte bir hamur hazırlanır. Elde edilen hamur bıçakla kesilerek istenilen büyüklükteki parçalara ayrılır. Bu işleme ‘‘pazı tutmak’’ denir. Ortalama 1 kg buğday unu ile hazırlana hamurdan yaklaşık 10 adet pazı elde edilir. Ayrılan pazılar gıda ile temasa uygun temiz bezler içerisinde 20-30 dakika kadar bekletilir. Dinlendirilen pazılar el yardımıyla oklavalar ile açılarak yufka haline getirilir. Hazırlanan yufka tezgâh üzerine serilir. Bu yufka üzerine hazırlanmış 225-250 gram kadar iç karışım serilir. Diğer yufka da serilmiş yufkanın üzerine birebir serilerek kapatılır. İç karışımının dökülmemesi için yufkaların kenarlarına el ile bastırılır. 10 adet yufka ile 5 adet gözleme yapılır. Hazırlanan gözlemeler sac veya tepsi üzerinde pişirilir. Yanmaması için sık sık kontrol edilerek çevrilir.
Tatlı olarak; Mudurnu Bal Kabaklı Gözlemesinde ise; ortalama 500 g kaymak ve/veya 500 g tereyağı, üzerine 200 ml kadar ay çiçek yağı, yaklaşık 500 ml süt ve 4 çay bardağı beyaz toz şeker ilave edilerek karıştırılır ve istenilen kıvama gelene kadar bir süre ısıtılır. Servis aşamasında gözlemeye hazırlanan bu karışım üzerine ilave edilerek servis yapılır. Pişen yufkalar kesilerek parçalar halinde servis edilir
Göynük Dik Börek / Göynük Oklava Tatlısı
Göynük Belediyesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 18.06.2020 tarihinden itibaren korunmak üzere 07.12.2020 tarihinde tescil ettirilmiştir.
Göynük Dik Börek / Göynük Oklava Tatlısı, buğday unu, yumurta, sirke, tereyağı, tuz ve içme suyundan oluşan hamurun açılarak yufka haline getirilmesi ve üzerine dövülmüş ceviz içi serpildikten sonra ince oklava yardımıyla şekillendirilmesi, dilimlenmesi, tepsiye dikey olarak yerleştirilmesi, pişirilmesi ve şerbetlenmesi ile yapılan bir tatlıdır.
Göynük Dik Börek / Göynük Oklava Tatlısının geçmişi, Osmanlı dönemine dayanır. Göynük Dik Börek / Göynük Oklava Tatlısı, özellikle ramazan aylarında iftar sofralarında veya bayram günlerinde yemek sofralarını süsleyen bir şerbetli hamur tatlısı olup yörede oklava tatlısı veya tatlı börek olarak da adlandırılır.
Ürünün ayırt edici özellikleri; ürünün üretiminde beyaz ceviz içinin kullanılması, açılan ve iç malzemesi ilave edilen yufkaların ince oklavaya sarılması ve kesilmesinden sonra tepsiye dizilirken parçaların kesilen yüzünün üst kısma gelecek şekilde dik olarak yerleştirilmesi ve pişirilmesidir. Ayrıca, dik börek hamurunda sirke kullanımı ürünün gevrek olmasını sağlar.
Malzemeler:
- 750 gr. özel amaçlı buğday unu
- 3 Yumurta
- 1 tatlı kaşığı sirke
- 1 çay kaşığı tuz
- 2 su bardağı su
- Hamuru açmak için buğday nişastası
- Havanda ince olarak dövülmüş beyaz ceviz içi
- 500 gr. tereyağı
- Şerbet için 3 bardak toz şeker, 3 bardak su ve limon
750 g özel amaçlı buğday unu bir kabın içine aktarılır. Ortası açılarak 3 yumurta, 1 tatlı kaşığı sirke, 1 çay kaşığı tuz, 2 su bardağı su ilave edilerek 10-15 dakika boyunca karıştırılarak ve yoğurularak hamur haline getirilir. Elde edilen hamur 15 adet bezeye ayrılır ve yaklaşık 30 dakika boyunca dinlendirilir.
Her bir beze oklava yardımıyla buğday nişastası serpilerek teker teker açılır ve temiz bir masa örtüsü üzerine serilir. Açılan yufkaların masa örtüsü desenlerinin görülebilecek nitelikte ince olması önemlidir. Açılan yufkalar yaklaşık 5 dakika dinlendirilerek kurumaya bırakılır. Dinlenme esnasında diğer yufkaların açılmasına devam edilir. 5 dakikanın sonunda kuruyan yufkalardan alınarak üzerine önceden hazırlanmış dövülmüş ceviz içi serpilir ve yufka ince oklavaya sarılır. Oklava yavaşça çekilir ve rulo şeklindeki yufka, bıçak yardımıyla yaklaşık 2 cm aralıklarla eş parçalara kesilir. Parçalar, kesilen yüzü üst tarafa gelecek şekilde dik olarak tepsiye yan yana dizilir. Tepsi dolana kadar açılan her bir yufka için aynı işlem gerçekleştirilir.
Tepsiye sıralanan dik börek üzerine eritilmiş 500 gr. tereyağı gezdirilir ve sıcaklığı yaklaşık 200°C’ye ayarlanmış fırında 30 dakika pişirilir. Piştikten sonra tepsi fırından çıkarılır ve yaklaşık olarak 15 dakika soğumaya bırakılır.
3 bardak su ve 3 bardak toz şeker bir tencere içerisine koyulup ocakta kaynatılır. Birkaç damla limon suyu ilave edilip şerbet kıvamı alıncaya kadar kaynatmaya devam edilir. Yaklaşık 10 dakika kaynatılan şerbet, sıcakken dinlenmiş dik börek üzerine dökülür ve 30 dakika soğumaya bırakılır.
Göynük Dik Börek / Göynük Oklava Tatlısı şerbetlendikten sonra servise hazır hale gelir.
Afiyet olsun.
*Görseller ve tarifler https://www.turkpatent.gov.tr/ ye aittir. Tarafımca siz değerli okurlar için derlenmiştir.
