Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilen “Mahreç işaretli” lezzetler yazı dizimizde bu hafta Balıkesir’deyiz.

Yemekler ve çorbalar ürün grubunda; Ayvalık Karadiken (2024), Balıkesir Düğün Çorbası (2024), Balıkesir Göbel Kuzu Kokoreci / Balıkesir Kuzu Kokoreci (2023), Susurluk Tostu (2017), Balıkesir Etli Çorba (2025)

Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar ürün grubunda; Ayvalık Lor Tatlısı (2022), Ayvalık Sakızlı Kurabiye (2023), Balıkesir Höşmerim Tatlısı (2015), Balıkesir Kaymaklısı (2022), Savaştepe Sarıbeyler Seferberlik Çöreği (2022), Yağlılar Basma Helvası (2023)

Peynirler ürün grubunda; Ayvalık Kelle Peyniri / Ayvalık Sepet Peyniri (2024), Kepsut Bükdere Küflü Katık Peyniri (2025), Manyas Kelle Peyniri (2020), Savaştepe Mihaliç Kelle Peyniri (2023), İvrindi Kelle Peyniri (2022)

Peynirler ve tereyağı dışında kalan süt ürünleri ürün grubunda; Balıkesir Manda Kaymağı (2023)

Tereyağı dahil katı ve sıvı yağlar ürün grubunda; Balya Tereyağı (2023), Erdek Kapıdağ Zeytinyağı (2025)

İşlenmiş ve işlenmemiş meyve ve sebzeler ile mantarlar ürün grubunda; Havran Mandalinası (2023), Manyas Kazak Fasulyesi (2023), Yeşilçomlu Kavunu (2025)

Alkolsüz içecekler ürün grubunda; Susurluk Ayranı (2017)

Biralar ve diğer alkollü içkiler ürün grubunda; Avşa Ada Karası Şarabı (2025)

Diğer ürünler ürün grubunda; Balıkesir Gönen Pirinci (2025)

*ürünlerin tescil tarihleri ürünlerin isimlerinin yanında belirtilmiştir.

 

Balıkesir Düğün Çorbası

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 19.06.2023 tarihinden itibaren korunmak üzere 25.03.2024 tarihinde tescil ettirilmiştir.

Balıkesir Düğün Çorbası; soğuk meyane sosu (su, yumurta sarısı, yoğurt, buğday nişastası ile hazırlanan) ve sıcak terbiyenin (tereyağ, ayçiçek yağı, buğday unu ile hazırlanan) karıştırılması ile elde edilen karışımın haşlanmış tavuk suyuna ilave edilmesi, daha önceden hazırlanan nohut, arpa şehriye ve didiklenmiş küçük şekilde parçalanmış tavuk parçaları ile karıştırılması ve servisinde tereyağ ve tatlı kırmızı toz biberden oluşan sos ve ayrıca sunumunda maydanoz yaprakları, toz karabiber, limon suyu (isteğe bağlı limon tuzu) ile servis edilen Balıkesir iline özgü çorbadır.

Çorbanın hazırlanmasında (haşlanmış tavuk suyu, arpa şehriye ve nohutun hazırlanması) kullanılan malzemeler:

  • 20 kg tavuk göğüs eti (kemikli)
  • 50 g tuz
  • 15 litre su
  • 750 g arpa şehriye
  • 50 ml ayçiçek yağı
  • 1,5 kg nohut

Soğuk meyane sosu için malzemeler:

  • 3 litre su
  • 20 adet yumurta sarısı
  • 200 g yoğurt
  • 50 g buğday nişastası

Sıcak terbiye için malzemeler:

  • 500 g tereyağı
  • 200 ml ayçiçek yağı
  • 500 g buğday unu

Sos için malzemeler:

  • 500 g tereyağı
  • 20 g tatlı toz kırmızıbiber

Servis için malzemeler: (1 servis tabağı için)

  • 20 g maydanoz yaprağı
  • 10 g karabiber
  • 250 g limon suyu (isteğe göre limon tuzu kullanılabilir.)

Çorbanın Yapılışı:

Tavukgöğsü su ile yıkanıp süzülür. 30 litre kapasiteli çelik derin tencereye koyulur ve üzerine 12 litre su ile tuz ilave edilerek orta ateşte yaklaşık 45 dakika haşlanır. Tavuk eti paslanmaz çelik kevgir ile haşlama suyunun içerisinden alınarak yaklaşık 30 dakika soğutulmaya bırakılır. Soğuduktan sonra el ile 3-5 cm kalınlığında parçalanır. Kalan haşlama suyu kısık ateşte kaynatılmaya devam eder.

Arpa şehriyeler 50 ml ayçiçek yağı ile çelik tencerede pembeleşinceye kadar orta ateşte kavrulur. Koyu renk alması istenmez. Daha sonra 2 litre su ilave edilir ve 10 dakika sürekli karıştırılarak kaynaması sağlanır.

Çorbada kullanılacak olan nohut, akşamdan ıslatılır ve gece boyunca bekletilir. Yaklaşık 8 saat suda bekleyen nohut, çorbanın yapılacağı gün kullanılmak üzere 1 litre suda kısık ateşte 1 saat haşlanır.

Soğuk meyane sosun hazırlanması:

Çukur tencere içerisine 3 litre soğuk su koyulur. Bu suyun içerisine 20 adet yumurta sarısı, 200 g yoğurt ve 50 g buğday nişastası ilave edilir. Çırpma teli ile homojen yapı yakalanana kadar çırpılır ve beklemeye alınır. Soğuk meyane sos hazırlandıktan sonra sıcak terbiye hazırlanır.

Sıcak terbiyenin hazırlanması:

Çukur bir tencereye 500 g tereyağı ve 200 ml ayçiçek yağı ilave edilir ve yağ karışımı kızarınca buğday unu yavaş yavaş ilave edilerek çırpma teli ile sürekli çırpılır. Bu işlem kısık ateşte 25 dakika devam eder. Buğday unun rengi buğday rengine dönene ve karışım kum tanesi gibi akıcı hale geldiğinde bu işlem tamamlanarak tencere ocaktan alınır.

Önceden hazırlanan soğuk meyane sosu sıcak terbiyenin olduğu tencereye dökülür ve 2 dakika süresince çırpılır. Kaynamakta olan tavuk suyu 20 litrelik başka bir tencereye aktarılarak kaynatma işlemine devam edilir ve hazırlanan terbiye bu tencereye ilave edilir. Çırpma işlemine devam edilerek kaynama başlayınca ocak kapatılır. İnce bir süzgeç ile çorba tenceresine süzülür ve önceden hazırlanan nohut, arpa şehriye ve didiklenmiş tavuk parçaları çorba tenceresine ilave edilerek çorba hazır hale gelmiş olur.

Sosun hazırlanması:

Bir tavada 500 g tereyağı eritildikten sonra ve ocağın altı kapatılır, 5 dakika bekletilir ve tatlı toz kırmızıbiber eklenir.

Bir kapta maydanoz yaprakları ve karabiber karıştırılır.

Balıkesir Düğün Çorbası 150-200 ml kapasiteli çorba kâselerine koyulur. Üzerine maydanoz-karabiber karışımı ilave edildikten sonra ayrı kapta karıştırılarak sıcak olarak servisi yapılır. Limon suyu (isteğe bağlı limon tuzu) çorbanın servisinde kullanılır.

Verilen malzeme miktarları 100 kişi içindir. Evde denemek isteyen okurlarımız malzemeleri ihtiyaçlarına göre azaltıp deneyebilirler.

 

Ayvalık Sakızlı Kurabiye

Ayvalık Belediyesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 03.06.2022 tarihinden itibaren korunmak üzere 26.01.2023 tarihinde tescil ettirilmiştir.

Ayvalık Sakızlı Kurabiye; damla sakızı, buğday unu, margarin veya natürel sızma zeytinyağı, yumurta, yaş maya, karbonat ve beyaz şeker kullanılarak hazırlanan kurabiyelerin üzerlerine yumurta sarısı sürülüp susam ile kaplandıktan sonra pişirilerek Ayvalık ilçesinde üretilen kurabiyedir.

Ayvalık Sakızlı Kurabiye, yaklaşık 7 cm çapında yuvarlak şekillidir. İçeriğindeki damla sakızı, yoğun bir sakız aroması verir.

Ayvalık Sakızlı Kurabiyenin geçmişi 1923 yılına dayanır. Ayvalık Sakızlı Kurabiye, Ayvalık’taki pastacılar tarafından 1940’lı yıllardan bu yana üretilmektedir. Geleneksel üretim yöntemi kuşaktan kuşağa aktarılarak korunmuştur. Üretimi ustalık gerektiren Ayvalık Sakızlı Kurabiyenin, coğrafi sınır ile ün bağı vardır.

Malzemeler:

  • 1 kg buğday unu
  • 500 g margarin veya 500 ml natürel sızma zeytinyağı
  • 7 adet yumurta
  • 10 g yaş maya
  • 10 g karbonat
  • 5 g damla sakızı (-18 °C’de saklanmalıdır.)
  • 250 g beyaz şeker
  • 7-8 adet küp beyaz şeker
  • Susam

Yapılışı:

-18 °C’de saklanmakta olan damla sakızı, Ayvalık Sakızlı Kurabiyenin yapılacağı gün derin dondurucudan çıkarılarak çelik havanda, 7-8 adet küp beyaz şeker ile ezilip toz haline getirilir. Buğday unu elenir; yaş maya, margarin veya natürel sızma zeytinyağı, toz formdaki damla sakızı-şeker karışımı ve 3 adet yumurta eklenerek karıştırılır. Karbonat ilave edilip karıştırılır ve son olarak beyaz şeker ilave edilip homojen kıvamlı hamur elde edinceye kadar karıştırılır. Hamur, eşit ağırlıkta olan 26 adet bezeye bölünür. Bezeler, çapı yaklaşık 7 cm olacak şekilde yuvarlanır, üzerlerine 4 adet yumurtanın sarısı sürülür ve susam ile kaplanır.

Tepsiye dizilen kurabiyeler, önceden 180 °C’ye ısıtılmış fırında yaklaşık 22 dakika pişirilir. Oda sıcaklığında 10 dakika kadar soğutulduktan sonra servis yapılabilir.

Verilen malzeme miktarları ile 26 adet Ayvalık Sakızlı Kurabiye elde edilir.

 

Balıkesir Kaymaklısı

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 23.03.2022 tarihinden itibaren korunmak üzere 24.11.2022 tarihinde tescil ettirilmiştir.

Balıkesir Kaymaklısı; buğday unu, yumurta, buğday nişastası, ayçiçek yağı ve kaymağı ayrılmış manda sütüyle hazırlanan ince kuru yufkaların tereyağı veya margarinde kızartılması, orta kısmına manda kaymağı konulması ve soğuk şerbet ile tatlandırılması suretiyle üretilen ve 10 kat yufkadan oluşan tatlıdır.

Balıkesir Kaymaklısının en önemli bileşeni olan manda kaymağı, yağ içeriğinin yüksek olması nedeniyle tatlının yumuşak tekstürünü ve aromasını oluşturur.

Balıkesir Kaymaklısı için Malzemeler:

  • 250 g tereyağı veya margarin
  • 1 kg manda kaymağı
  • 10 adet kuru yufka

Yufka İçin Malzemeler: (30-35 cm çapında 10 adet yufka için)

  • 0,3 kg buğday unu
  • 1 adet yumurta
  • 10 g buğday nişastası
  • 33 ml ayçiçek yağı
  • 330 ml kaymağı alınmış manda sütü

Şerbet için Malzemeler:

  • 2 litre su
  • 3 kg beyaz şeker
  • 1-2 damla limon suyu

Yufkanın Yapılışı:

Buğday unu, süt, yumurta, buğday nişastası ve ayçiçek yağı bir kapta karıştırılır. Homojen ve yumuşak bir hamur elde edinceye kadar yoğrulup 1 saat dinlendirilir. Dinlendirilen hamur 10 parçaya bölünür, 30-35 cm çapında ve 5 mm kalınlığında yufkalar açılıp sac üzerinde önlü arkalı pişirilir. Hazırlanan kuru yufkalar, Balıkesir Kaymaklısının üretiminde kullanılır.

Şerbetin Yapılışı:

Şeker ve su, derin bir tencerede yaklaşık 150 °C’de 30 dakika kaynatılır. 1-2 damla limon suyu sıkılır ve 5 dakika daha kaynatıldıktan sonra soğumaya bırakılır.

Balıkesir Kaymaklısının Hazırlanması:

42 cm çapındaki yuvarlak bir tepside tereyağı veya margarin eritilir. 5 adet kuru yufka, ayrı ayrı olacak şekilde su ile ıslatılıp tepsiye yerleştirilir ve elektrikli ocakta 10 dakika pişirilir. Alt kısmı kızarınca ateşten indirilir ve oda sıcaklığında 10-15 dakika soğumaya bırakılır. Kızaran kısım, Balıkesir Kaymaklısının üst kısmını oluşturmak üzere kullanılır.

Diğer 5 adet yufka da, aynı şekilde su ile ıslatılıp tepside kızartılır ve 10-15 dakika soğumaya bırakılır. Soğuyan yufkaların kızarmış kısmı, tatlının tabanını oluşturur. Kızartılmayan kısmına manda kaymağı eşit bir şekilde yayılır ve üzerine, önceden kızartılan yufkaların kızartılmamış kısmı kaymağa temas edecek ve kızarmış kısmı da yukarıda kalacak şekilde yerleştirilir. Üzerine soğuk şerbet dökülüp en az 1 saat şerbetini çekmesi beklenir. Balıkesir Kaymaklısının servisi, 7 x 7 cm’lik kare şeklinde dilimlenerek yapılır.

Verilen malzeme miktarı 1 tepsi için olup, yaklaşık 15 kişiliktir.

 

Afiyet olsun.

 

*Görseller ve tarifler https://www.turkpatent.gov.tr/ ye aittir. Tarafımca siz değerli okurlar için derlenmiştir.